گیمیفیکیشن در تجارت الکترونیک

ویکی پدیا گیمیفیکیشن را اینگونه تعریف میکند: استفاده از تفکر بازی (گیم)  و مکانیک های آن در زمینه هایی بغیر از بازی ها، برای همراه کردن مشتریان در جهت حل مشکلات و افزایش همکاری کاربران. اگر به گیمیفیکیشن در زمینه سایتهای تجارت الکترونیک فکر کنید، متوجه خواهید شد که  هدف گذاری این ابزار شگفت آور، استفاده از محرک های پیدا و پنهان برای جذاب تر کردن پروسه فروش میباشد.

جنبه ی روانشناسی گیمیفیکیشن

گیمیفیکیشن به افراد اجازه میدهد تا چیزهایی را بدست بیاورند. دریافت امتیاز ، کوپن های تخفیف و …که به طور کلی میتوان آنها را پاداش نامید. دریافت پاداش موجب میشود تا نقاط مربوط به لذت بردن در مغز افراد فعال شود و در نتیجه حس لذتی را به افراد القاء میکند که می تواند وفاداری آنها را در پی داشته باشد.

چرا به استفاده از تکنیکهای گیمیفیکیشن در فروشگاهتان نیاز دارید؟

 

در دنیای جدید که صد ها فروشگاه آنلاین هر روزه ظاهر میشوند، در صدر بودن کار بسیار سختی است.

این یعنی باید به سختی کار کنید، با موضوعات داغ بازاریابی حرکت کرده و تکنیکهای جدید را پیاده سازی نمایید. (مترجم) تب خرید از فروشگاه های آنلاین به شدت در حال شیوع بوده و فروشگاههای آنلاین در ایران رو به رشد میباشند. این بازار نوپا در حال حاضر مشتریان بالقوه ی بسیار زیادی دارد اما نکته ی مهم این است که در آینده ای بسیار نزدیک، بازار اشباع شده و این فروشگاه ها شروع به رقابت برای جذب مشتریان یکدیگر مینمایند. این همان نقطه ای است که ابزاری مانند گیمفیکیشن بشدت با اهمیت خواهد شد. اگر چه سیاست درست این است که یک فروشگاه آنلاین از ابتدا با پیاده سازی گیمیفیکیشن، وفاداری مشتریان به سایت را افزایش دهد.

المان های گیمیفیکیشن

(مترجم) شاید برخی گیمیفیکیشن را با بازی اشتباه بگیرند و هدف از این مقاله را ایجاد یک بازی بدانند. اما گیمیفیکیشن به هیچ عنوان یک موضوع جدا از سایت یا اپلیکیشن شما نیست بلکه تکنیک هایی است که به ساختار سایت یا اپلیکیشن شما اضافه میشود.

سه المان اصلی هر گیمیفیکیشن را در زیر میبینید:

چالش:

این قسمت کاربر را تحریک میکند تا نقش خود را در بازی شما ایفا نماید. برای انگیزش بیشتر میتوانید قول بدهید که هدایای ارزنده و یا کوپن تخفیف به او خواهید داد. در طول مدتی که به این قسمت فکر مینمایید سعی کنید جوابی برای این سوال پیدا کنید ” چرا میخواهم در این بازی شرکت کنم “. خودتان را جای مشتری قرار دهید. (مترجم) هر اقدامی که باعث شود تا ذهن کاربر درگیر سایت شما شده و برای بازدید مجدد به سایت سر بزند میتواند عامل یک چالش باشد. اما مسئله ی مهم اینجاست که طراحی این عوامل باید بر اساس انگیزشهای درونی افراد انجام پذیرد. جوایز و کوپن ها انگیزشهای بیرونی هستند اما قدرت این موارد فقط در صورت ادامه دار بودن پای برجا میماند که نتیجتاً هزینه های سنگینی را درپی خواهند داشت. از این موارد باید برای جذب مشتری در مرحله اول استفاده کرده و سعی کنید در ادامه مسیر، انگیزش های درونی افراد را بیدار نمایید.

دستورالعملها:

همه چیز باید شفاف باشد. کاربر باید بداند از او میخواهید که چه کاری انجام دهد. کاربران از سردرگمی خوششان نمی آید. دلیل عدم رضایت کاربران از برخی صفحات وب این است که برای انجام هر کاری باید کلی فکر کنند!!!!. در کنار این موضوع از نوشتن یک شرح 1000 کلمه ای!!! در مورد بازی پرهیز کنید و تا سرحد ممکن آن را ساده و مختصر بنویسید.

(مترجم) در برخی موارد گیمیفیکشن بجای اینکه به کمک شما بیاید مشکل بزرگتری به سایت شما اضافه میکند و آن پیچیده شدن مراحل برای کاربر است. به این موضوع بسیار دقت کنید. علاوه بر اینکه از پیچیده شدن مراحل پیشگیری میکنید سعی کنید کاربران را در مراحل مختلف راهنمایی کنید. بعنوان مثال کاربر برای اینکه یک مرحله پیشرفت کند و یا جایزه یا مدالی را بدست بیاورد نباید در سایت سرگردان باشد. این مراحل کاملا شفاف و روشن میبایست بیان گردند.

پاداش:

زمانی که کاربر نتیجه ی کارش را میبیند و آن را بدست می آورد، لحظه ی شیرینی است. هرگز سعی نکنید کاربرتان را فریب دهید چرا که هیچ رابطه ای پایدار نمیماند مگر بر پایه اعتماد.

به مشتریانتان بگویید: “به خاطر داشته باشید که همیشه فرصت برای سریعتر، بهتر  و قویتر بودن وجود دارد”. در همین راستا میتوانید بهترین امتیاز را به نمایش گذاشته و برای آن پاداش بزرگتری در نظر بگیرید.وقتی که کاربر تمام مراحل بالا را طی کند شما میتوانید او را تحریک کنید تا دوباره این کار را انجام دهد.

(مترجم) در حالت عادی تکرار مراحل برای کاربران خسته کننده است و از انجام این کار طفره میروند. اما گیمیفیکیشن بدلیل اینکه از انگیزه های درونی افراد استفاده میکند قدرت شگفت آوری در این زمینه دارد.

انواع کاربران

از آنجائیکه گیمیفیکیشن بخش روانشناختی افراد را هدف قرار میدهد، دسته بندی کاربران بر اساس رفتارهایشان منطقی به نظر میرسد. (مترجم: در این قسمت اصطلاحات بازی و گیمیفیکیشن مورد استفاده قرار گرفته و تقریبا تمامی آنها با کلمات انگلیسی در میان اهالی بازی و گیمیفیکیشن مصطلح میباشند. به همین علت از ترجمه ی آن صرف نظر کرده و متن اصلی درج گردیده است )

Enjoyers

What they need: surprise, inspiration, fun.

Game mechanics: luck and quick success games, prizes, boosters.

Gamification example: fortune wheel.

Self-seekers

What they need: status, influence, acceptance.

Game mechanics: leaderboards, duels, extra options.

Gamification example: users ratings.

Farmers

What they need: achievements and collection.

Game mechanics: badges, levels, simple tasks, progress bars.

Gamification example: revenues badges.

Networkers

What they need: contacts, communication, privileges.

Game mechanics: chats, mentoring, communities.

Gamification example: advice section.

 

diy_gamification

مثالهایی از گیمیفیکیشن

برنامه ها و امتیازهای مبتنی بر پاداش

سایت Teleflora.com از برنامه های پاداش مبتنی بر امتیاز استفاده میکند بدین صورت که به هر مشتری در ابتدای ورود، چند فرصت  عالی میدهد. یعنی میتوانید امتیازهای را بخرید و یا بدست بیاورید که در آینده قابل استفاده در کوپن های تخفیف هستند. نه رقابتی بین کاربران وجود دارد و نه نمایش بهترین و بالاترین امتیازها به چشم میخورد اما مسئله ی جالبی در اینجا وجود دارد. فقط خرید محصولات. به ازای هر خرید جایزه دریافت میکنید. نیاز به انجام هیچ کار دیگری نیست.

تعداد زیادی از فروشگاه های آنلاین این مدل از گیمیفیکیشن را استفاده میکنند. برنامه های وفاداری که در اینجا استفاده میشود مبتنی بر سیستم امتیاز دهی نیستند اما آنها بر اساس خریدی که کرده اید تخفیفی را برای خرید بعدی شما در نظر میگیرند . اینگونه پاداشها و برنامه های وفادارسازی مشتریان منجر به افزایش میانگین مبلغ سفارشات و میزان بازدید مجدد مشتریان از سایت میگردد .

امتیازهای تشویقی روزانه

امتیازها از پراستفاده ترین تکنیکهای گیمیفیکیشن در سرتاسر دنیا به حساب می آیند. امتیازهای روزانه موجب میشود مشتریان حتی بدون قصد خرید هم هر روز به سایت شما سربزنند. نشان دادن افراد برتر از این دیدگاه، موجب تحریک کاربران برای جمع آوری بیشتر و بیشتر امتیازات میشود.

مدالها

شما میتونید کاربرانتان را برای کامل کردن و انجام دادن کارها تشویق کنید و درقبال انجام این کارها به آنها مدال بدهید. مدالها، گروه هایی که کاربران در آنها قرار دارند و امتیازاتی را که کسب کرده اند را نمایش میدهند. بعنوان مثال ممکن است مشتریانی داشته باشید که برای هر خریدی که انجام داده اند یک نظر نیز در سایت شما ثبت کرده اند. به آنها مدال “هر خرید، یک نظر” بدهید.

طرفداران و Like ها

افراد دوست دارند مورد توجه قرار گرفته و دیده شوند .آنها دوست دارند زمانیکه پستی در فیسبوک میگذارند تعداد زیادی کامنت و به اشتراک گذاری از پستشان ببینند .چرا چنین تکنیکی را در تجارت الکترونیک بکار نبندیم؟؟ افراد میتونند نظرات دیگران را Like نموده و  نظر خودشان را هم بنویسند و در قبال آن امتیاز دریافت نمایند. مشاهده ی اقدامات سایر کاربران کمک میکند تا یک انجمن و یا یک جامعه در داخل فروشگاه شما بوجود بیاید.

بازیها

برخی از فروشگاه های آنلاین یکبازی واقعی در سایت خود راه اندازی میکنند و به کاربران اجازه میدهند تا از طریق آنها کوپن های تخفیف بدست بیاورند. بعنوان یک نمونه موفق میتونیم از Aliexpress  نام ببریم.

جمع بندی

در این مقاله برخی تکنیک های رایج گیمیفیکیشن در دنیای تجارت الکترونیک را با هم مرور کردیم اما راه ها و نمونه های متعدد دیگری نیز وجود دارد. مدلی که مناسب فروشگاهتان میباشد را انتخاب کنید و برای پیدا کردن بهترین گزینه، هیچ ترسی از تست کردن نداشته باشید. این کار نیازمند صرف زمان و هزینه است اما زمانی که ایجاد یک انجمن از کاربران وفادار فروشگاهتان را مدیریت میکنید متوجه خواهید شد که تمام آن هزینه و زمان ها جبران میشوند.

گیمیفیکیشن در تجارت الکترونیک

آشنایی با مفهوم کارآفرینی برای من منجر به برخی تلاشها و همچنین مطالعات گردید. این موضوع باعث شد تا با گیمیفیکیشن بعنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای حفظ و جذب مشتریان آشنا بشوم. پس از انجام برخی مطالعات، دروه Gamification را در coursera گذراندم و موفق به اخذ certificate از این مجموعه آموزشی شدم. اکنون به کمک دوستان در حال ایجاد منابع فارسی برای این موضوع هستیم تا شاهد رواج آن در ایران نیز باشیم .

شما ممکن است این را هم بپسندید

19 پاسخ‌ها

  1. خیلی عالی بود محسن جان لطفا اگر در این خصوص مقالات دیگری نیز موجود هست ترجمه کن / در ضمن یه سوالی آیا آماری داری در خصوص اینکه گیمیفیکیشن چقدر می تونه در درگیری کاربران در تجارت الکترونیک سهم داشته باشه وجود داره ؟

  2. مصطفی گفت:

    مقاله ی مختصر و گیرایی بود جناب سعیدی عزیز.
    بنده به شخص خیلی الگو گرفتم. سپاس فراوان.

  3. محسن گفت:

    ممنون امیرحسین و مصطفی عزیز
    آمارهایی وجود داره ولی کاملا وابسته به اکوسیستم کشورهای اروپایی و آمریکایی است و مطرح کردنشون تو ایران خیلی غیرمنطقه ایه . علاوه بر اینکه هنوز نتونستم آمار مطمئنی از یه موسسه تحقیقاتی پیدا کنم

  4. عماد ضیائی گفت:

    Aliexpress رو خوب گفتی. من تجربه کار واقعی باهاشو داشتم

  5. محسن گفت:

    بحثای آماری زمانی میتونه تو ایران مطرح بشه که پروژه ای اجرا شده باشه . الان همه چی حدس و گمان و پیش بینیه

  6. خوب گیمیفیکیشن تعریف داره دیگه -ویکی-:
    Gamification commonly employs game design elements which are used in so called non-game contexts in attempts to improve user engagement
    خوب اگر استفاده کنی اتفاقا اسمش میشه گیمیفیکیشن منتها در 80 درصد اوقات به آمار گارتنر شکست می خوره و این دلیل این نیست که گیمیفیکیشن نیست دلیل این هست که اشتباه طراحی شده.
    اگر دلیل دیگه ای دارید بفرمایید

  7. مینا گفت:

    سلام ایا مقاله ای راجه به بازی نمایی (Gamification) در نرم افزارهای کامپیوتری جهت جذب کاربران به استفاده از نرم افزار دارین ؟خیلی دنبال بودم اما چیز خاصی پیدا نکردم ممنون میشم اگه راهنماییم کنین.

  8. محسن گفت:

    سلام . این چیزی که نوشتید خیلی کلیه و در اصل یکی از اهداف گیمیفیکیشن به حساب میاد . یه مقدار دقیق ار بگید چی میخواید. ولی در کل مقاله فارسی خاصی نداریم . انگلیسی اگر خواستید بگید چندتا لینک بفرستم
    اینو ببینید به دردتون میخوره با نه ؟؟؟
    http://goo.gl/Gm5B9l

  9. مینا گفت:

    مسی خوب بود اما اگه میشه چند تا لینک لاتین هم بدین چون برا پروژه کارشناسیم میخوام .ممنون از پاسخ دهیتون

  10. محسن گفت:

    موضوعی که شما میفرمایید خیلی کلیه و فقط میشه مطالبی که در خصوص engage کردن کاربران توسط گیمیفیکیشن وجود داره رو در موردش گفت . آیا مد نظرتون همینه یا اینکه در یک موضوع خاص مثل نرم افزارهای آموزشی ،.CRMو … رو میخواید.
    موضوع دیگه اینکه نوشتید جذب کاربران در نرم افزار . منظورتون جذب در مرحله ی onboarding ، جذب اولیه کاربران و یا نگه داشتن کاربران در طول مسیر ؟؟؟ خوب حتما خودتون هم میدونید که این سه تا خیلی با هم متفاوت هستن
    .اگه امکان داره یه توضیح کوتاه بفرمایید تا اگه کمکی از دستم بر بیاد انجام بدم

  1. 2015-10-15

    […] گیمیفیکیشن در تجارت الکترونیک – انجمن گیمیفیکیشن ای… […]

پاسخ دهید